Schijnbaar plotseling is er commentaar op de manier waarop praatprogramma's aan de man gebracht worden. Sinds vorige week worden er iedere dag ingezonden stukjes en analyses aan gewijd in de kranten van één bekend Nederlands concern.
Het concept: plaats gasten van cognitieve diversiteit tegenover elkaar, gooi olie op het vuur, geef gasten de indruk dat zij hun zegje kunnen doen, toon "interesse", maar laat de gasten vooral door elkaar praten. Beseffen mensen wel dat dit een uitgedacht format is, bovendien van een uitgesproken politieke kleur? Er zit een omvangrijke redactie achter, de gasten worden zorgvuldig geselecteerd, er worden zelfs op het laatste moment gasten verwijderd als dat de stijl van de uitzending ten goede komt.
Wanneer de uitzending niet live is, of met enige vertraging wordt uitgezonden, dan wordt er flink geknipt om suggesties te wekken. Het is een bekende journalistieke tactiek om headlines te plaatsen die de lading niet dekken, maar wel een hoog "scoop"-gehalte hebben; uitspraken worden uit de context getrokken, om door herhaling in het collectief geheugen opgenomen te worden. Dat papegaaiencircuit is sterker geworden door de komst van interactieve nieuwsplatforms. Tegen de tijd dat het journaal wordt uitgezonden, is het "nieuws" al honderden keren herhaald. Sturing, bewuste sturing van mensen die zich daarvoor gevoelig tonen.
De omroepen hebben niet tot taak om aan waarheidsvinding bij te dragen. Het doel is simpelweg, om kijkcijfers te genereren. Ik kan me voorstellen dat mensen zich ergeren aan maniertjes. Daarom kijk ik bewust niet naar kletsprogramma's. Ik kan me geen moment aan de indruk onttrekken dat ik naar een format zit te kijken, omdat het geheel zo bedacht overkomt.
Het is een kwestie van "u vraagt, wij draaien". Mensen kunnen quasi-verontwaardigd zijn over de ongeïnteresseerde houding van de gastheer of -vrouw, over de onbeschoftheid van de opmerkingen die door hem of haar worden gemaakt, of juist de bewuste passiviteit tijdens een verhit debat. Soms lopen de gemoederen hoog op over het feit dat een omstreden gast wordt genodigd. Zolang men tijdens een conflict blijft happen (meestal zonder enige context), heeft de provocateur middelen om te shockeren. Het is eenvoudig om een dergelijk conflict dood te laten bloeden.
Sterker nog, het is heel eenvoudig om het momenteel zo betwiste format te laten floppen. Door geen aandacht meer te besteden aan wat geen waarde heeft voor de algemene ontwikkeling. Door selectief te geloven.
Geen opmerkingen:
Een reactie posten