woensdag 31 juli 2013

Armoede bestaat niet

Armoede in Nederland
Het bestaat, maar het mag geen erkenning krijgen in een zogenoemd ontwikkeld land als Nederland: armoede. Verwacht wordt dat de armoede in Nederland stijgt tot 9,4 procent van alle huishoudens.

In discussies is het vaste prik: armoede in eigen land wordt gerelativeerd door te vergelijken met armoede in ontwikkelingslanden.  Het relativeren van armoede, neemt het werkelijke probleem niet weg.  Om nog maar te zwijgen over dergelijke clichés: `Iedereen in Nederland kan over een inkomen beschikken´; `Niemand hoeft dakloos te zijn´.

Wanneer is men arm?
Verschillende niveaus en instanties hebben een eigen definitie van armoede. De Europese Commissie hanteert de volgende standaard:
 `Armen worden gedefinieerd als mensen, gezinnen of groepen wier middelen zo beperkt zijn dat zij uitgesloten zijn van de minimaal aanvaardbare leefpatronen in de lidstaat waarin zij leven.´
Het SCP bepaalt armoede mede aan de hand van de lage-inkomensgrens. Voor alleenstaanden geldt een grens van 960 Euro per maand.

De hoogte van een bijstandsuitkering (WWB) voor een alleenstaande,  is € 661,77 per maand, vanaf 1 juli 2013. Dit bedrag is inclusief vakantietoeslag van € 33,09. Een alleenstaande uitkeringsgerechtigde zit dus 298,23 onder de armoedegrens.

De inkomensgrens is niet de enige factor om armoede in de praktijk te bepalen. Een inkomen dient toereikend te zijn om in de basisbehoeften te voorzien (levensmiddelen) en de vaste lasten te kunnen betalen. In het geval van een gezin met kinderen, ontkomt men daarnaast niet aan de kosten voor educatie. In het benaderen van het begrip `armoede´, zijn luxe goederen zoals auto´s geen belangrijke behoeften.

Is het inkomen niet toereikend, dan ontstaat er een structureel tekort. Tegenover een structureel te laag inkomen, staat de koopkrachtvermindering door de recentelijk dramatisch gestegen huurprijzen, de zorgpremie en de kosten voor het eigen risico. Het is de realiteit dat huishoudens moeten bezuinigen op eenvoudige levensmiddelen.

Mensen die geen schulden zijn aangegaan, geen koopwoning met hypotheek en auto in bezit hebben, die geen luxe goederen aanschaffen, lopen het risico om puur door een structureel tekort (te laag inkomen uit werk of uitkering), schulden op te bouwen. Deze groep, die buiten de eigen schuld in de armoede is beland, kan niet geholpen worden door instanties als de Schuldhulpverlening, simpelweg omdat er geen posten zijn om op te bezuinigen. De verslechtering van de situatie kan slechts worden aangepakt door het inkomen te verhogen.

Cordaid
Ophef is ontstaan toen ontwikkelingsorganisatie Cordaid te kennen gaf projecten te willen starten om de armoede in Nederland aan te pakken. Een dergelijke aanpak zou het de overheid gemakkelijk maken om geen verantwoordelijkheid te nemen om armoede te bestrijden, is het commentaar.

Het was een goede manier om aandacht te vragen voor het fenomeen. Of een landelijke discussie nu werd beoogd of niet, het onderwerp stond direct op de publieke agenda. Uit de reacties, o.a. te vinden op de opiniepagina´s van de Volkskrant, blijkt dat men de overheid verantwoordelijk houdt voor het laten voortbestaan en verergeren van binnenlandse armoede.

Regelmatig is er de roep om in opstand te komen tegen het huidige overheidsbeleid. Echter, tot nog toe is er een gebrek aan georganiseerd verzet tegen dit maatschappelijke probleem. Organisaties en partijen weten het probleem aan te kaarten noch oplossingen te bieden.

(Bewust) falend overheidsbeleid
`Plan Cordaid is onzinnig: de echte oorzaak van armoede is falend overheidsbeleid´, schrijft universitair docent René Gabriëls. Dit is geen nieuw inzicht. De overheid neemt bewust een passieve positie in ten opzichte van armoede.  Gezien het karakter van onze huidige coalitie, is het ondenkbaar dat er `toegegeven´ wordt aan het actief bestrijden van armoede in de samenleving. Het heeft geen prioriteit voor een regering die zich dermate arrogant opstelt, dat maatschappelijke problemen met een lach aan de kant worden geschoven. Vooralsnog is er sprake van een algehele verslechtering.

Geen opmerkingen:

Een reactie posten